Araba hararet yapıyor: Nedenleri ve hemen yapmanız gerekenler
Kısa cevap
Hararet göstergesi kırmızıya yaklaşıyor ya da hararet lambası yanıyorsa klimayı kapatın, kaloriferi en sıcak ve en yüksek fana alın, ilk güvenli yerde durup motoru kapatın. Motor sıcakken radyatör ya da genleşme kabı kapağını kesinlikle açmayın; sistem basınçlıdır ve kaynar su fışkırabilir. En sık nedenler soğutma suyu eksikliği (kaçak), çalışmayan fan, takılı kalan termostat ve tıkalı radyatördür.
Motor, çalışma sıcaklığına ulaştığında hararet göstergesi genellikle ortaya yakın bir yerde durur ve trafikte ya da yokuşta bile pek oynamaz. Göstergenin normalden yukarı çıkması, soğutma sisteminin motorun ürettiği ısıyı atamadığını gösterir. Bu durumda geçen her dakika önemlidir: Aşırı ısınan bir motorda silindir kapağı eğilebilir, silindir kapak contası yanabilir, en kötü durumda motor kilitlenebilir.
Hararet anında ilk 5 dakika
- Klimayı kapatın. Klima motora ek yük bindirir ve radyatörün önündeki kondenser ısıyı artırır.
- Kaloriferi en sıcak konuma, fanı en yükseğe alın ve camları açın. Kalorifer peteği küçük bir radyatör gibi çalışır, motordan bir miktar ısı çeker.
- Dörtlüleri yakıp ilk güvenli yerde durun ve motoru kapatın.
- Kaputu açın ama radyatör ve genleşme kabı kapağına dokunmayın. Motorun soğumasını bekleyin; bu genellikle en az yarım saat sürer.
- Motor soğuyunca genleşme kabındaki seviyeye bakın. Seviye “MIN” çizgisinin altındaysa ve yanınızda uygun soğutma sıvısı yoksa, servise ulaşmak için temiz su ile tamamlayabilirsiniz.
Hararetin belirtileri
- Hararet göstergesinin normal konumunun üstüne çıkması ya da kırmızı sıcaklık lambasının yanması
- Kaput altından buhar çıkması
- Tatlımsı bir koku (soğutma sıvısı kokusu)
- Aracın altında yeşil, pembe, turuncu ya da mavi renkli sıvı birikintisi
- Motor sıcakken kaloriferin soğuk üflemesi
- Radyatör fanının hiç çalışmaması ya da sürekli çalışması
- Çekiş kaybı, motordan tıkırtı ya da vuruntu sesi
Olası nedenler
| Olası neden | Nasıl anlaşılır? | Aciliyet |
|---|---|---|
| Soğutma suyu eksikliği (hortum, radyatör ya da devirdaim kaçağı) | Genleşme kabında seviye düşük, araç altında sıvı izi | Yüksek |
| Radyatör fanı çalışmıyor (fan motoru, röle, sigorta, sensör) | Yolda sorun yok ama trafikte ve rölantide hararet yapıyor | Yüksek |
| Termostat kapalı takılı kalmış | Motor kısa sürede ısınıyor, üst radyatör hortumu görece soğuk kalıyor | Yüksek |
| Radyatör tıkalı (dıştan kir ya da içten kireç ve tortu) | Özellikle yüksek hızda ve yokuşta hararet; trafikte daha az | Orta–yüksek |
| Devirdaim (su pompası) arızası | Pompa çevresinde sızıntı, uğultu; kayışla birlikte arızalanabilir | Yüksek |
| Sistemde hava kalması | Soğutma suyu değişiminden ya da tamirden hemen sonra başladı; kalorifer soğuk | Orta |
| Silindir kapak contası arızası | Görünür kaçak olmadan eksilen su, egzozdan sürekli beyaz duman, genleşme kabında kabarcık | Çok yüksek |
Hararetin hangi koşulda başladığı, ustaya en çok yardımcı olacak bilgidir. Yalnız trafikte başlayan hararet çoğu zaman fana, yalnız yolda ve yokuşta başlayan hararet ise radyatöre ya da pompaya işaret eder. Her koşulda hızla yükselen bir gösterge ise genellikle su eksikliği ya da termostat demektir.
Sürüşe devam edilir mi?
Gösterge kırmızı bölgedeyse ya da hararet lambası yanıyorsa hayır. Kısa bir mesafe bile motora kalıcı zarar verebilir; aracı çekiciyle servise götürün. Soğutma suyu tamamlandıktan sonra gösterge normal kalıyorsa, göstergeyi sürekli izleyerek en yakın servise kısa mesafe gidebilirsiniz. Egzozdan sürekli beyaz duman çıkıyor ya da su hızla eksiliyorsa conta arızası olabilir; aracı kullanmayın.
Su mu, antifriz mi?
Acil durumda temiz su ile seviyeyi tamamlamak sizi servise ulaştırabilir. Ancak su, antifriz kadar yüksek sıcaklığa dayanmaz; donmaya ve iç aşınmaya karşı da koruma sağlamaz. Servise gittiğinizde sistemi aracınızın kullanım kılavuzunda belirtilen tipte soğutma sıvısıyla yeniden doldurtun. Farklı tipteki antifrizleri birbirine karıştırmayın; renk tek başına tip göstergesi değildir.
Hararetin önüne geçmek için
- Motor soğukken genleşme kabındaki seviyeye ayda bir bakın; seviye sürekli düşüyorsa kaçağı büyümeden buldurun.
- Soğutma sıvısını kullanım kılavuzunda yazan aralıkta yeniletin. Eskiyen sıvı korozyondan koruma özelliğini kaybeder ve radyatörde tortu birikir.
- Yaz başında radyatör fanının çalıştığını kontrol ettirin; trafikte klima açıkken fanın dönmesi gerekir.
- Radyatör ve önündeki kondenserin yüzeyini tıkayan yaprak, böcek ve kiri temizletin.
- Triger kayışıyla çalışan devirdaimi, triger seti değişiminde birlikte yenilemeyi ustanızla konuşun (triger kayışı ne zaman değişir?).
Göstergedeki küçük değişimleri ciddiye alın. Hararet çoğu zaman bir anda ortaya çıkmaz; önce trafikte göstergenin her zamankinden biraz yukarıda durması ya da fanın daha sık çalışması gibi küçük işaretler verir.
Tahmini işçilik süresi
| İş | Tahmini süre |
|---|---|
| Kaçak testi (basınç testi) ve teşhis | 30–60 dakika |
| Hortum ya da kelepçe değişimi | 30–60 dakika |
| Termostat değişimi | 1–2 saat (motora göre) |
| Radyatör fanı ya da fan rölesi değişimi | 30 dakika – 2 saat |
| Radyatör değişimi | 1–3 saat |
| Devirdaim değişimi | 1,5–4 saat; triger kayışıyla çalışıyorsa genellikle triger setiyle birlikte ve daha uzun |
| Silindir kapak contası değişimi (kapak yüzey kontrolüyle) | 1–3 iş günü |
Ne zaman ustaya gitmelisiniz?
- Gösterge bir kez bile kırmızıya ulaştıysa: aynı gün, motor kontrol edilmeli
- Soğutma suyunu sık sık tamamlamak zorunda kalıyorsanız: kaçak aranmalı
- Trafikte fan çalışmıyorsa: hararet yapmadan önce
- Egzozdan beyaz duman ve tatlı koku geliyorsa: conta şüphesiyle, aracı kullanmadan (duman renkleri rehberi)
Hararetten sonra motorun zarar görüp görmediğini anlamak için usta kompresyon ve sızdırmazlık testleri yapabilir. Motor arıza lambası da yanıyorsa motor arıza lambası rehberimize göz atın.
Şehrinizde motor servisi bulun
Motor
- İstanbul Motor servisleri
- Ankara Motor servisleri
- İzmir Motor servisleri
- Bursa Motor servisleri
- Antalya Motor servisleri
- Konya Motor servisleri
- Adana Motor servisleri
- Gaziantep Motor servisleri
Mekanik
- İstanbul Mekanik servisleri
- Ankara Mekanik servisleri
- İzmir Mekanik servisleri
- Bursa Mekanik servisleri
- Antalya Mekanik servisleri
- Konya Mekanik servisleri
- Adana Mekanik servisleri
- Gaziantep Mekanik servisleri
Oto Elektrik
Sık sorulan sorular
Hararet yapan araba ile ne kadar gidilebilir?
Gösterge kırmızıya ulaştıysa ya da hararet lambası yandıysa hiç gidilmemelidir. Motor soğuyup su tamamlandıktan sonra gösterge normal kalıyorsa, göstergeyi izleyerek en yakın servise kısa mesafe gidilebilir.
Radyatöre su koymak yeterli mi?
Acil durumda yeterlidir ama kalıcı çözüm değildir. Su, antifriz gibi donmaya ve korozyona karşı koruma sağlamaz. Kısa sürede kullanım kılavuzunda belirtilen tipte soğutma sıvısıyla değiştirin.
Klimayı açınca hararet yapıyor, neden?
Klima açıkken motorun yükü ve radyatörün önündeki kondenserin ısısı artar. Fan zayıfsa ya da radyatör ve kondenser kirliyse sistem bu ek ısıyı atamaz. Fan, fan rölesi ve petek temizliği kontrol edilmelidir.
Termostat arızası nasıl anlaşılır?
Termostat kapalı takılırsa motor kısa sürede ısınır ve hararet yapar. Açık takılırsa motor geç ısınır, kalorifer geç ısıtır ve yakıt tüketimi artar. Kesin teşhisi usta sıcaklık ölçümüyle koyar.
Hararet sonrası conta yandı mı, nasıl anlarım?
Görünür kaçak olmadan eksilen soğutma suyu, egzozdan sürekli beyaz duman, genleşme kabında kabarcıklar ve yağ kapağının altında açık kahverengi köpük belirtidir. Köpük kısa mesafe kullanımında yoğuşmadan da oluşabildiği için kesin karar ustanın testleriyle verilir.